Zeven ‘aardes’ gevonden rond nabije dwergster

Astronomen hebben een uniek planetenstelsel ontdekt. Rond dwergster TRAPPIST-1 draaien maar liefst zeven planeten ter grootte van de aarde. Bovendien bevinden drie van de planeten zich in de leefbare zone om de ster, waardoor er misschien leven mogelijk is.

Dwergster TRAPPIST-1
Zo zou de opkomst van TRAPPIST-1 er vanaf een van de zeven gevonden planeten uit kunnen zien. Beeld: ESO/M. Kornmesser

De dwergster en zijn zeven planeten bevinden zich in het sterrenbeeld Waterman, op slechts 40 lichtjaar van de aarde. Dat is op de schaal van het universum praktisch in onze achtertuin. Astronomen kregen de planeten in het vizier met behulp van een hele trits aan telescopen in de ruimte en op aarde, waaronder twee telescopen in Chili: de TRAPPIST-South en de Very Large Telescope (VLT). Voor het eerst hebben onderzoekers zoveel planeten ter grootte van de aarde in één planetenstelsel gevonden. Het internationale onderzoeksteam dat dit wapenfeit op zijn naam mag schrijven, stond onder leiding van Michaël Gillon van de universiteit van Luik. De bevindingen werden gepubliceerd in Nature.

De planeten verraadden hun bestaan doordat ze bij elk rondje om hun ster voor een dipje zorgen in het sterlicht dat de aarde bereikt. Uit dit soort dipjes kunnen astronomen aflezen hoe groot planeten zijn, wat hun samenstelling is en wat voor baan ze beschrijven. De zeven ontdekte planeten blijken allemaal vergelijkbaar in grootte met de aarde en Venus of net iets kleiner. Dichtheidsmetingen laten zien dat de binnenste zes waarschijnlijk rotsachtig zijn. Bovendien leidden de onderzoekers uit de baan van de planeten af dat de temperatuur op hun oppervlak relatief gematigd is.

Leefbare zone

planetenjagers
In Planetenjagers van Lucas Ellerbroek lees je alles over de jacht naar mogelijk bewoonbare werelden elders in het heelal. Bezoek voor meer info onze webshop.

De rode dwergster TRAPPIST-1 is een stuk kleiner dan de zon en straalt een stuk minder warmte uit. De ster is maar net iets groter dan de planeet Jupiter. Doordat de zeven planeten een stuk dichter om hun ster heen draaien dan de planeten in het zonnestelsel – ze staan allen dichter op hun ster dan Mercurius op de zon – krijgen de binnenste zes voldoende energie om vloeibaar water op het oppervlak mogelijk te maken. Drie daarvan bevinden zich zelfs in de ‘leefbare zone’ rond de ster, waar permanent vloeibaar water op het oppervlak mogelijk is.

Volgens Ignas Snellen, astronoom aan de universiteit Leiden en niet betrokken bij het onderzoek, betekent de ontdekking van de zeven planeten rond TRAPPIST-1 dat er waarschijnlijk nog meer potentieel leefbare planeten bestaan dan tot nu toe werd aangenomen. ‘Dit onderzoeksteam is het eerste dat naar planeten rond dit soort kleine sterren zoekt. Dat ze zo snel, zo veel aardachtige planeten vinden, betekent dat ze óf heel veel geluk hadden, óf dat dit soort stelsels gewoon heel veel voorkomen.’

Zoektocht naar buitenaards leven

Het stelsel rond TRAPPIST-1 zal de komende jaren een belangrijk doelwit worden in de zoektocht naar buitenaards leven. Er komen nieuwe telescopen in gebruik die de zeven planeten verder onder de loep gaan nemen. Zo wordt in 2018 de James Webb-telescoop de ruimte ingeschoten. ‘Daarmee kunnen we onderzoeken of de planeten een atmosfeer hebben waar water of CO2 in zit’, zegt Snellen. Maar misschien wel spannender is de ingebruikname van de European Extremely Large Telescope in 2024. ‘Daarmee kunnen we zelfs op zoek naar sporen van leven.’

Altijd op de hoogte blijven van het laatste wetenschapsnieuws? Meld je nu aan voor de New Scientist nieuwsbrief.

Lees verder:

Over de auteur

Joris Janssen

Joris begon als stagiair bij de redactie van New Scientist en is sindsdien niet meer weggegaan. Hij studeerde aardwetenschappen en milieukunde. Joris schrijft artikelen en coördineert de boekenuitgaven van New Scientist. Hij is te vinden op Twitter en op Google+.



1 Reactie

  • fransamsterdam

    | Beantwoorden

    Deze ontdekking heeft denk ik alleen maar tot gevolg dat statistisch gezien het aantal planeten waar mogelijk leven is, flink toeneemt, als je het mag extrapoleren.
    Maar ook al staat zo’n ster in onze achtertuin, wat moet je ermee?
    40 lichtjaar blijft een onpraktische afstand.
    Op de schaal die wij in het dagelijks leven ervaren mag de lichtsnelheid dan wel ongelooflijk hoog lijken, ruim 7 keer rond de aarde in 1 seconde, maar zelfs op afstanden om met ‘de eventuele buren’ te communiceren is het zo traag als dikke stront.

Plaats een reactie