Potentieel leefbare planeet ontdekt rond dichtstbijzijnde ster Proxima Centauri

Astronomen hebben bewezen dat een planeet rond Proxima Centauri draait, de ster die het dichtst bij de zon staat. De exoplaneet kreeg de naam Proxima b en is slechts vier lichtjaar van ons verwijderd. De planeet kan mogelijk buitenaards leven herbergen.

Een artistieke impressie van Proxima b, met Proxima Centauri aan de horizon. Beeld: ESO/M. Kornmesser
Impressie van Proxima b, met Proxima Centauri aan de horizon. Beeld: ESO/M. Kornmesser

Vandaag publiceerden astronomen in het toonaangevende vakblad Nature het bewijs dat op relatief korte afstand van de aarde een rotsachtige exoplaneet draait. De afgelopen week doken in verschillende media al geruchten over de spectaculaire vondst op nadat het Duitse weekblad Der Spiegel dat in een bericht had gemeld.

In Nature beschrijven de astronomen hoe de rotsachtige exoplaneet Proxima b rond zijn zwakke rode dwergster draait. Zij bewezen het bestaan van deze nieuwe wereld met behulp van de European Southern Observatory en gegevens van de Pale Red Dot-campagne.

Die campagne ging begin dit jaar van start met als doel om planeten rond Proxima Centauri te vinden. Binnen een half jaar ontdekten Guillem Anglada en haar team van de Queen Mary University of London al minuscule schommelingen in de positie van de nabije ster. De ster bewoog in cycli van elf dagen heen en weer, een kosmische deining die wel veroorzaakt moest worden door de zwaartekracht van een planeet, stelden de astronomen.

Deze rotsachtige exoplaneet noemden zij Proxima b. De planeet draait rondjes om zijn moederster op een afstand die kleiner is dan die van Mercurius tot de zon. Dit is precies in de bewoonbare zone van Proxima Centauri, de zone waarin vloeibaar water en dus leven mogelijk is. Bij rode dwergen zoals Proxima Centauri, die minder heet zijn dan de zon, ligt die zone namelijk dichterbij.

Atmosfeer?

Ignas Snellen, astronoom aan de Universiteit Leiden en niet betrokken bij het onderzoek, volgde het project aandachtig. ‘Het is fantastisch nieuws dat een planeet op zo’n relatief kleine afstand gevonden is,’ zegt hij. ‘De onderzoekers moeten nu bepalen of de planeet een atmosfeer heeft en waar deze uit bestaat. Koolstofdioxide en waterdamp zouden goede aanwijzingen zijn dat de planeet inderdaad levensvatbaar is.’

LEESTIP 50 inzichten universum alles over ons fascinerende universum € 24,95 Bestel in onze webshop

Onderzoekers bepalen de samenstelling van de atmosfeer rond een exoplaneet aan de hand van het sterrenlicht dat er doorheen straalt. De korte afstand van Proxima b ten opzichte van zijn ster gooit in dit geval echter roet in het eten. Hierdoor straalt meer licht van Proxima Centauri langs de atmosfeer dan erdoor. Zo ‘overschijnt’ de ster waarschijnlijk de observatie. De zeer krachtige European Extremely Large Telescope (E-ELT), die rond 2024 zijn eerste metingen moet verrichten, kan dat probleem hopelijk over enkele jaren oplossen, zegt Snellen.

Bovendien willen astronomen met de E-ELT ook meten op welke manier Proxima b om de ster draait. De planeet kan bijvoorbeeld synchroon roteren, zoals de maan om de aarde, waardoor één kant continu naar de zon gericht is. In dat geval is vloeibaar water alleen mogelijk aan de warme zijde. En als Proxima b draait om Proxima Centauri op een manier die vergelijkbaar is met de draaiing van de aarde om de zon, is het alleen rond de evenaar warm genoeg voor vloeibaar water.

‘Over een jaar of acht weten we vast meer over deze planeet,’ zegt Snellen. ‘Of er werkelijk leven mogelijk is valt nog niet in te schatten. Ik kan wel zeggen dat het waarschijnlijker is dat we leven ontdekken op Proxima b dan op Mars.’

Altijd op de hoogte blijven van het laatste wetenschapsnieuws? Meld je nu aan voor de New Scientist nieuwsbrief.

Lees verder:

Over de auteur

Ivar Dilweg

Ivar Dilweg is student Life Science & Technology aan de Universiteit Leiden. Hij was er altijd van overtuigd in een laboratorium terecht te komen, maar is nu een nieuwe weg ingeslagen als stagiair bij New Scientist.



8 Reacties

  • roger verstraete

    | Beantwoorden

    Al honderden exoplaneten gevonden soms op honderden lj maar blijkbaar nog niet gekeken bij onze dichtste buur???? Misschien ook nog es goed kijken bij de andere 2 Proxima-sterren en bij andere buren binnen pakweg 10 lj. En ik heb nog wel een paar suggesties voor evidente vragen waar ze misschien ook “vergeten” zijn om naar te zoeken.

    • Jozef shnitsell

      | Beantwoorden

      Bedankt voor je nuttige en boeiende reactie. .

      Mvg dr Snietsell

    • jeroen

      | Beantwoorden

      Rogier, rode dwergsterren hebben veel zonnevlammen waardoor meting zoals via Kepler missie zeer lastig is.

    • Daan P

      | Beantwoorden

      Zo makkelijk zit het niet… Proxima Centauri is een heel zwak sterretje (een eeuw geleden was hij pas net ontdekt) met een klein planeetje, dat ook nog eens fel overschenen wordt door Alpha Centauri. Om de planeet te kunnen bevestigen hebben we zelfs een nieuwe satelliet de ruimte in moeten schieten, terwijl we dat bij honderden andere exoplaneten niet hoefden.

  • gnaues

    | Beantwoorden

    jaja, het is een groot complot…

  • Jeffrey

    | Beantwoorden

    Mijn naam is Jeffrey.
    Ik vind het cool dat eren nieuwen planet is ondekt.
    Succes in 2024!
    Groetjes Jeffrey .

  • Jente

    | Beantwoorden

    Hallo, ik ben erg onder de indruk over de nieuwe planeet en zoek er het liefst alles over op! Ik hoop dat deze planeet in de toekomst echt bewoond gaat worden.
    Groetjes van Jente

  • jeffrey

    | Beantwoorden

    Ik vindt dat er meer duidelijkheid hoort komen over hoe en wat omtrendt de planeten
    en over hun verband met ons hier en ons planeet

Plaats een reactie