Satellietdata laat zien: zeespiegel stijgt steeds sneller

De zeespiegel stijgt. Daar is de wetenschappelijke gemeenschap het over eens. Nu blijkt dat die stijging niet constant is, maar jaarlijks versnelt. Dat concluderen onderzoekers aan de hand van 25 jaar aan satellietdata.

jason3_satelliet
Kunstenaarsimpressie van satelliet Jason-3, een van de satellieten waarmee gedurende 25 jaar de stijging van de zeespiegel gemeten is. Bron: NASA/JPL-Caltech

De onderzoekers gebruikten de metingen van verschillende satellieten over een periode van 25 jaar. In die tijd steeg de zeespiegel ongeveer 7 centimeter. Die stijging bleek niet met een constante snelheid van krap 3 millimeter per jaar te gaan, maar versnelde jaarlijks met ongeveer 0,08 millimeter per jaar.

Millimeters per jaar

Als die versnelde stijging doorzet, stijgt het waterniveau in 2100 met 10 millimeter per jaar. Dat betekent dat in 2100 de totale stijging 65 centimeter is. Deze getallen lijken op het eerste gezicht klein. Maar dit kan serieuze gevolgen hebben, met name voor steden aan de kust.

LEESTIP Afscheid van het ijs: Het lot van de Noordpool Peter Wadhams, €42,50. Bestel in onze webshop

De stijging wordt veroorzaakt door de toenemende hoeveelheid broeikasgassen. Die zorgen op twee manieren voor de stijging van de zeespiegel: doordat het water in zeeën en oceanen opwarmt zet het uit. Dezelfde hoeveelheid water neemt dus een groter volume in, waardoor de het zeeniveau stijgt. Daarnaast smelt het landijs door de hogere temperatuur. Dat smeltwater stroomt vanaf het land de zeeën en oceanen in, die daardoor groter worden. Metingen van de twee GRACE-satellieten toonden aan dat de versnelde stijging vooral veroorzaakt wordt door smeltend ijs in Groenland en op Antarctica.

Het berekenen van de precieze versnelling van de stijging van de zeespiegel was een lastige klus. Vijfentwintig jaar aan metingen lijkt genoeg om zelfs zulke kleine verschillen te zien. Maar het smelten van ijskappen is niet het enige wat invloed heeft op het niveau van zeeën en oceanen.

Natuurverschijnselen

Natuurverschijnselen zoals vulkaanuitbarstingen en stormen als El Niños en La Niñas kunnen ook voor een tijdelijke temperatuurverandering en dus voor een stijging of daling zorgen. Zo veroorzaakte de Filippijnse Mount Pinatubo in 1991 daling van de zeespiegel doordat het stof van de uitbarsting de zon blokkeerde. Daardoor koelde de oceaan af en daalde het waterniveau. De onderzoekers corrigeerden voor dit soort natuurverschijnselen met metingen en klimaatmodellen.

‘Dit onderzoek laat de belangrijke rol zien van satellietmetingen bij het valideren van voorspellingen van klimaatmodellen’, zegt coauteur en klimaatwetenschapper John Fasullo van het National Center for Atmospheric Research in een persbericht. ‘En het toont ook het omgekeerde aan: dat klimaatmodellen over verschijnselen zoals vulkaanuitbarstingen belangrijk zijn bij het interpreteren van de satellietdata.’

Mis niet langer het laatste wetenschapsnieuws en meld je nu gratis aan voor de nieuwsbrief van New Scientist.

Lees verder:

Over de auteur

Dorine Schenk

Dorine Schenk is freelance wetenschapsjournalist voor o.a. NRC en New Scientist. Ze studeerde (astro-)deeltjesfysica aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast houdt ze van hardlopen. Volg haar op Twitter via @dorineschenk.



1 Reactie

  • prof. Baltasar

    | Beantwoorden

    “Kunstenaarsimpressie van satelliet Jason-3, een van de satellieten waarmee gedurende 25 jaar de stijging van de zeespiegel gemeten is. Bron: NASA/JPL-Caltech”

    Hoe is het mogelijk, he? Een kunstenaarsimpressie? Ja, een echte foto hebben we niet want..tja.
    En deze satelliet volgt al 25 jaar de zeespiegel?
    Van welk materiaal is zo’n satelliet gemaakt?
    Heeft dat ding geen last van extreme temperatuur verschillen of storingen door de straling of gewoon regulier onderhoud nodig?
    In welke bestandsvorm stuurt dat ding eigenlijk zijn informatie naar de aarde, door het vacuüm van de ruimte?
    Volgens de geleerden zijn er duizenden satellieten rond de aarde maar de Tesla van Dhr. Musk is er gelukkig zonder brokken tussen door gekomen…op weg naar Mars!

    Een auto in de ruimte. Dat wordt door de dames en heren hier natuurlijk ook direct en zonder aarzeling als waarheid aangenomen?

Plaats een reactie