‘Veel bacteriën kunnen ons juist beschermen’

Onze voorouders domesticeerden grote beesten om het leven gemakkelijker te maken. Vandaag de dag onderzoeken wetenschappers of ook de allerkleinste wezens op aarde ons kunnen helpen. Microbioloog Sofie Thijs (29) van de Universiteit Hasselt bekijkt hoe met bacteriën vervuilde schietterreinen gereinigd kunnen worden.

Sofie Thijs doet experimenten met bacteriën op vervuilde schietterreinen
Sofie Thijs is een van de vijf finalisten van New Scientist Wetenschapstalent 2017. Op 22 juni wordt in de Kleine Komedie de winnaar bekendgemaakt. Bestel nu je tickets

Voor uw doctoraal-onderzoek was u vaak op schietvelden, waarom?
‘Veel militaire oefenterreinen in België, maar ook Nederland, zijn ernstig vervuild. Vanuit de Belgische defensie klonk de vraag of daar wat aan te doen is.’

Waarom zijn die plekken zo vervuild?
‘Bij schietoefeningen van het leger komen allerlei giftige stoffen vrij. De bekende springstof TNT bijvoorbeeld, maar ook het vergelijkbare DNT. Deze stoffen komen vervolgens in de bodem terecht. Bij het schietterrein in de buurt van Hasselt trof ik heuse dead zones aan.’

Dead zones?
‘Ja, dat zijn vervuilde stroken waar niets meer groeit. Op een ander terrein nabij Hasselt bevindt zich een bassin vol vervuild water, dat bij iedere regenbui overstroomt. Ik heb vogels gezien die dood naast het bassin lagen omdat ze van dat water hadden gedronken.’

Oei. Hoe kunnen micro-organismen dit probleem oplossen?
‘Ik heb onderzocht of bepaalde bacteriën TNT kunnen verwerken. Onder meer Pseudomonas en Raoultella ornithinolytica lukte dat aardig goed.’

Zo’n kleine Raoultella houdt wel van een hapje giftig TNT?
‘Zij kunnen er prima tegen en halen er zelfs energie uit. Daarna zetten ze het TNT om in een stof die voor planten en dieren niet giftig is.’

Wat handig. Moeten we nu een krat vol met bacteriën uitstrooien over zo’n schietveld?
‘Een betere manier is het aanplanten van bepaalde planten. Je weet wellicht dat mensen hun eigen microbioom hebben, met miljarden bacteriën die in ons leven. Maar voor planten geldt precies hetzelfde. Je kunt dus planten op zo’n schietterrein aanplanten, die van nature de bacteriën in zich dragen die TNT kunnen verwerken.’

New Scientist | Live: Nobelprijs met Gerard 't Hooft, Ben Feringa en François Englert
De winnaar van New Scientist Wetenschapstalent 2017 wordt bekendgemaakt tijdens New Scientist Live: Nobelprijs, met bijdragen van Gerard ’t Hooft, Ben Feringa en François Englert. Meer informatie en tickets

Zijn er nog meer toepassingen voor bacteriën te bedenken?
‘Veel meer. Je kunt in steden nuttige planten aanplanten wiens bacteriën luchtvervuiling onschadelijk maken. Of denk aan een andere benadering: het samenstellen van een cocktail aan bacteriën die gewassen optimaal laten groeien. Telers zullen in de toekomst hun planten probioticakuren geven!’

Bent u in de loop der jaren anders tegen bacteriën aan gaan kijken?
‘Jazeker. Ik merk dat sommige van mijn studenten nog wel eens denken ‘ugh, bacteriën, vies.’ Ik probeer ze mee te geven dat veel bacteriën ons juist beschermen of kunnen helpen. En we hebben pas tien procent van alle bacteriën op aarde onderzocht op hun eigenschappen, dus er is nog zo veel te ontdekken! Ik heb in elk geval genoeg te doen de komende jaren.’

Lees verder:

Plaats een reactie