Taalgebied in brein staat uit tijdens praten

Het centrum van Broca, het breingebied dat al decennia verantwoordelijk wordt gehouden voor de menselijke spraak, staat uit wanneer we spreken.

Foto: Carlos Magariños (creative commons, via Flickr)
Foto: Carlos Magariños (creative commons, via Flickr)

Onderzoekers ontdekten dit opmerkelijke feit toen zij voor het eerst bestudeerden wat er nu precies in het befaamde centrum van Broca gebeurt wanneer we spreken. Tot hun verrassing ontdekten zij dat het breingebied zichzelf uitschakelt wanneer we beginnen te spreken. Zij publiceerden hun resultaten in het vakblad Proceedings of the National Academy of Sciences.

Temporale kwab

In plaats van de daadwerkelijke spraak bleek het breingebied vooral betrokken bij de voorbereiding om te gaan spreken. Het centrum van Broca staat in contact met de temporale kwab, waarin onze zintuigelijke waarneming wordt verwerkt. Bovendien legt het centrum contact met onze motorische schors, die de bewegingen van bijvoorbeeld onze mond aanstuurt.

De onderzoekers deden deze ontdekking door voor het eerst heel nauwkeurig de timing van activiteit in het breingebied in kaart te brengen met behulp van een techniek waarbij elektrodes direct op het brein worden geplaatst.

Hersenbloeding

Volgens de onderzoekers kan de ontdekking hulp bieden bij de diagnose en behandeling van spraakstoornissen die ontstaan door hersenbeschadigingen na bijvoorbeeld hersenbloedingen of epileptische aanvallen. ‘Elk jaar krijgen miljoenen mensen een hersenbloeding. Dat kan leiden tot ernstige beperkingen in de ontvangst en het verwerken van taal’, zegt hoofdauteur Adeen Finker van de New York University.

Lees ook:

Over de auteur

George van Hal

George van Hal is wetenschapsjournalist en coördinerend redacteur bij New Scientist. George studeerde sterrenkunde, is zelfverklaard sciencefiction- en filmfanaat, en schreef daarover het boek Robots, aliens en popcorn. George zit op Google+ en Twitter. Meer informatie over George en zijn artikelen is te vinden op zijn website.



1 Reactie

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    De titel boven dit artikel lijkt in strijd met de inhoud ervan, want wat we hierin leren is dat er geen “taalgebied” in het brein bestaat. Het gebied van Broca dient voor het produceren van keel- en mondgeluiden en het gebied van Wernicke voor het interpreteren van alle mogelijke vormen van geluid. Deze functies hebben echter met taal als zodanig niets te maken. Taal is het hanteren van concepten, wat zich kriskras door onze hersenschors afspeelt. Dieren kunnen dit slechts in beperkte mate, zoals bijv. een kat waarschijnlijk tot vijf kan tellen, handig om snel een oogje op de jongen te houden. Ze hoeft daarbij het woord “vier” of “vijf” niet te kunnen miauwen – of misschien doet ze dat ook wel, wie weet. Wij mensen hoeven evenmin altijd taal te gebruiken om iets uit te drukken. Een knipoog kan meer zeggen dan een preek. We weten – ook Noam Chomsky heeft dit erkend – dat voor alledaagse praktische communicatie de gebarentaal van doofstommen minstens zo efficiënt is als gesproken taal – en vermoedelijk honderdduizenden jaren eerder tot ontwikkeling gekomen. Met spraak – even goed een vorm van gebarentaal trouwens – houd je echter je handen vrij en dat is wel zo praktisch.
    Het is niet vreemd dat onder het spreken het Broca-gebied zich even koest houdt. Want een veel groter deel van de hersenen is dan druk bezig met conceptualisatie, heel wat interessanter en nuttiger dan het aansturen van keel- en mondspieren.
    Door onze gemeenschappelijke afkomst is de wijze waarop wij de wereld in concepten ordenen voor iedereen genetisch identiek. Alle menselijke talen, al dan niet gesproken of geschreven, hebben daarom in wezen dezelfde grammatica, al zijn er grote culturele verschillen in de details. Chomsky’s boomstructuren zijn geen eigenschap van menselijke spraak, maar van de wereld zoals wij die als mensen ervaren.

Plaats een reactie