Marskrater vernoemd naar Bunnik

Wat heeft Bunnik sinds kort gemeen met Amsterdam, Bronkhorst, Edam, Urk, Vaals, Weert en Zutphen? Naar al deze plaatsen is een krater op Mars vernoemd. Aardwetenschapper Tjalling de Haas van de Universiteit Utrecht plaatste Bunnik in het illustere rijtje.

Afbeelding
Tjalling de Haas.

Als een nog naamloze Marskrater een belangrijke rol speelt in je onderzoek, kun je als wetenschapper een naam voorstellen. De Internationale Astronomische Unie bepaalt dan of die naam wordt toegekend.

De Haas doet onderzoek naar geologische structuren op Mars. Voor een van de kraters die hij bestudeerde, stelde hij de naam van zijn woonplaats Bunnik voor. Waarom Bunnik? ‘Dit soort kraters kunnen nu alleen nog maar vernoemd worden naar dorpjes met minder dan enkele tienduizenden inwoners, die nog wel in internationale atlassen te vinden zijn’, zegt De Haas. ‘Daarom was bijvoorbeeld Utrecht geen optie, maar Bunnik gelukkig wel en dat ligt er vlakbij.’

bunnik2
Artist impression van de nieuwe situatie.

De Bunnikkrater ligt op het zuidelijk halfrond van de rode planeet, net ten oosten van de bijna 300 kilometer grote krater Newton. Met een doorsnee van zo’n 29 kilometer is Bunnik een van de kleinere exemplaren in het kraterrijke gebied Terra Sirenum. Je kunt de krater dan ook niet met je telescoop zien, maar via Google Mars is die wel uitvoerig te bestuderen.

Puinwaaiers

bunnikkrater
De Bunnikkrater ligt op -38° noorderbreedte en 218° oosterlengte. Klik op het plaatje voor een grotere afbeelding.

Wat is er te zien in Bunnik? ‘Ik onderzoek de relatie tussen de ouderdom van gebieden op Mars en hun landvormen’, zegt De Haas. ‘In de Bunnikkrater zie je zogeheten puinwaaiers. Dat zijn structuren die erop wijzen dat het gebied door meerdere ijstijden is aangetast.’

Daarnaast bestudeert De Haas de aanwezigheid van water op Mars. Zoals Bunnik de Kromme Rijn heeft, had ook de Bunnikkrater in de afgelopen miljoenen jaren kolkende waterstromingen. Tegenwoordig bevat de rode planeet echter nog maar heel weinig stromend water, dat ook nog eens extreem zout is.

geo-uitgelicht-bunnik-krater
Puinwaaiers laten zien dat de krater geteisterd is door meerdere ijstijden.

Behalve Bunnik had De Haas nog drie voorstellen gedaan voor namen van Marskraters. ‘De Astronomische Unie vindt het belangrijk dat onderzoekers niet alleen dorpen uit hun eigen land aandragen. Daarom had ik ook plekken in Nepal, Zuid-Afrika en Indonesië voorgesteld.’

Langtang

Het voorstel werd aangenomen voor het Nepalese dorpje Langtang, dat door de aardbeving van 2015 volledig werd verwoest. Ook Marskrater Langtang bevat sporen van fikse aardverschuivingen. De andere twee voorstellen werden slechts ten dele overgenomen. De Haas: ‘Ze vonden Noord-Kaap niet Afrikaans genoeg klinken, daarom hebben ze daar Nqutu van gemaakt. Het Indonesische dorpje dat ik had voorgesteld werd veranderd in Talu.’

Meer weten over Mars? Het laatste hoofdstuk van het Young Scientist Vakantieboek gaat over de rode planeet. Bestel het boek in onze webshop!
Meer weten over Mars? Het laatste hoofdstuk van het Young Scientist Vakantieboek gaat over de rode planeet. Bestel het boek in onze webshop!

Je zou verwachten dat de geoloog inmiddels een held is in het kleine Bunnik, maar dat valt tot dusver reuze mee. ‘Ik ben nog niet bij de burgemeester op bezoek geweest’, zegt De Haas. ‘Wel heb ik in het lokale krantje gestaan en misschien gaat een collega van me iets vertellen op de school van zijn kinderen.’

Altijd op de hoogte blijven van het laatste wetenschapsnieuws? Meld je nu aan voor de New Scientist nieuwsbrief.

Lees verder:

Over de auteur

Yannick Fritschy

Yannick Fritschy is wetenschapsjournalist en redacteur bij New Scientist. Hij schrijft over alle wetenschappen, met een voorliefde voor sterrenkunde en taal. Daarnaast zit sport in zijn DNA. In zijn vrije tijd doet Yannick veel aan voetbal en hardlopen.



Plaats een reactie