De aarde kan elk moment getroffen worden door een zonnevlam die alle technologie platlegt

De zon vormt de komende eeuw misschien wel onze grootste bedreiging. Als de aarde net als 150 jaar geleden getroffen wordt door een enorme zonnevlam, zou die onze elektrische netwerken, satellietcommunicatie en het hele internet platleggen.

‘De zon wordt over het algemeen beschouwd als vriend en schepper van leven, maar kan ook het tegenovergestelde zijn’, zegt astronoom Avi Loeb van de Harvard University. ‘Dat hangt van de situatie af.’

Loeb onderzocht samen met Harvard-collega Manasvi Lingam – een duo dat garant staat voor mediageniek onderzoek – allerlei zonachtige sterren om te achterhalen hoe groot de kans is op een ‘superzonnevlam’. Ook bestudeerden ze wat voor invloed zo’n vlam op ons zou hebben. De resultaten zijn gepubliceerd in vakblad The Astrophysical Journal.

zonnevlam
Zon: vriend of vijand? Beeld: NASA/SDO.

Loeb en Lingam concluderen dat de extreemste vormen van een supervlam ongeveer een keer in de 20 miljoen jaar door een zonachtige ster worden opgehoest. De schadelijkste varianten van deze krachtige uitbarstingen van uv-straling en hoogenergetische deeltjes kunnen onze ozonlaag vernietigen, DNA-mutaties veroorzaken en ecosystemen verstoren.

Kernreactoren platleggen

Volgens de onderzoekers lopen we echter ook op kortere termijn gevaar. Een minder krachtige vorm van een supervlam kan namelijk eveneens grote problemen veroorzaken. En er is bewijs dat de zon zo’n vlam kan produceren.

In 1859 stuurde een krachtige zonnestorm gigantische vlammen richting de aarde. Dit was de eerste keer dat zo’n gebeurtenis werd vastgelegd. In de hele westerse wereld gingen telegraafsystemen kaduuk. Er waren zelfs meldingen van telegrafisten die elektrische schokken ontvingen door de enorme hoeveelheid stroom die door de draden jakkerde.

‘Toentertijd was er weinig technologie, zodat de schade te overzien was. Als dit echter in de huidige wereld zou gebeuren, kan de schade oplopen tot biljoenen dollars’, zegt Loeb. ‘Een dergelijke zonnevlam kan alle elektriciteitsnetten, alle computers en alle koelingssystemen van kernreactoren platleggen.’

Wakker liggen

Volgens Loeb kan een gebeurtenis zoals die in 1859 voor ongeveer 10 biljoen dollar schade toebrengen aan elektriciteitsnetten, satellieten en communicatiesystemen. Een iets sterkere vlam kan zelfs de ozonlaag beschadigen.

Meer weten over de zon? Lees dan het Young Scientist Vakantieboek – Zomer 2017! €12,50. Bestel het boek in onze webshop

Eerder onderzoek wees uit dat er een kans is van 12 procent dat zoiets in de komende tien jaar gebeurt. Toch maakt men zich volgens Loeb onvoldoende zorgen. Als het gaat om levensbedreigende gebeurtenissen vanuit de ruimte, krijgen meteorietinslagen alle aandacht. Loeb en Lingam concluderen echter dat superzonnevlammen net zo waarschijnlijk en bovendien net zo dodelijk zijn.

‘Ik lig ’s nachts niet wakker uit angst voor superzonnevlammen, maar dat betekent niet we ons geen zorgen zouden moeten maken’, zegt astronoom Greg Laughlin van de Yale University.

Magnetisch schild

Vorige maand brachten Loeb en Lingam al een artikel naar buiten met een mogelijke methode om de aarde tegen zowel grote als kleine zonnevlammen te beschermen. Volgens hen kunnen we een enorme lus van geleidend draad tussen ons en de zon plaatsen. Dat geheel zou dan werken als een magnetisch schild waar zonnevlamdeeltjes vanaf ketsen.

Spijtig genoeg zou de lancering van zo’n ruimteschild meer dan 100 miljard dollar kosten. ‘Ik denk dat het maken van een draadlus in de ruimte niet de beste manier is om serieuze geldbedragen te besteden’, zegt Laughlin. ‘Het zou wel de moeite waard zijn om meer na te denken over hoe superzonnevlammen werken en een gevoel te ontwikkelen over hoe de zon zich verhoudt tot andere sterren.’

Mis niet langer het laatste wetenschapsnieuws en meld je nu gratis aan voor de nieuwsbrief van New Scientist.

Lees verder:

Over de auteur

Leah Crane

Freelance wetenschapsjournalist Leah Crane schrijft het liefst over sterrenkunde.



10 Reacties

  • Herman

    | Beantwoorden

    Zie hier hoe de zon als schepper en onderhouder van ons leven toch nog de macht houdt om het ook weer te verwoesten. Dat is volgens mij het probleem met ‘Scheppers’. Ze blijven uiteindelijk altijd een overheersende invloed op ons uitoefenen.
    We kunnen ze proberen te manipuleren of te vernietigen, maar volgens mij vernietigen we dan uiteindelijk ook onszelf?

  • Rob

    | Beantwoorden

    Haha, wat een bangmakerij, dit artikel staat vol foutieve aannames!
    De zon is geen ´vlammende ster´ (hoe zou zoiets kunnen in vacuum?!) en satellieten in de ruimte bestaan niet dus die kunnen daar ook niet plat gelegd worden. (denk er eens over na; zijn er wel eens botsingen onderling? Of zijn er ooit satellieten te zien geweest op Nasa filmpjes bv van ISS? (dat is ook nep trouwens…)
    Satellieten zijn er wel maar deze hangen onder ballonnen. Educate yourself!
    https://www.youtube.com/watch?v=Fcf_FhggaiY

    Een zonneschild kost 100 miljard dollar? Ik zeg: leuke truc om de belastingen weer te verhogen!

    • Henk

      | Beantwoorden

      Ha Rob, even aannemende dat je gelijk hebt, wat is de zon dan volgens jou ?

      • Rob

        | Beantwoorden

        Henk, volgens recente onderzoek van o.a. Mike Cavanaugh, als ik het goed samenvat, is de zon een ‘elektro-magnetische holografische projectie’.

        De maan reflecteert ook niet de zon maar is een eigen lichtbron. (is ook geen Terra firma!) Dat maanlicht kouder is in het licht dan in de schaduw is een veelzeggend feit.

        https://www.youtube.com/watch?v=InNDSGGcpbE

      • Steven

        | Beantwoorden

        Henk, volgens recente onderzoek, als ik het goed samenvat, is Rob een ‘elektro-mechanisch holografisch ongeleid projectiel’.

        Dat maanlicht kouder is in het licht dan in de schaduw is volslagen wartaal.

    • Mark

      | Beantwoorden

      Je vergelijkt de uitbarstingen van de zon met een simpel vuurtje. Laten we voor het gemak aannemen dat dit zo is. Om te beginnen is “De Ruimte” geen perfect vacuum. Verder weten we dat vuur in de basis drie dingen nodig heeft: brandstof, een oxidant (op aarde vereenvoudigen we dit meestal tot “zuurstof”) en hitte. Als er in de ruimte een oxidant aanwezig is met genoeg zuurstofatomen, dan kan er prima een vuurtje zijn. Dat vuurtje zal er niet uit zien zoals op aarde, maar heet is het wel. En zeg nou zelf, een zonnevlam ziet er ook niet echt uit als iets dat uit je Zippo komt.

      • remco

        | Beantwoorden

        het is niet zomaar een vuurtje. het is kernfusie. de zon zet waterstof om in helium?

    • Mark

      | Beantwoorden

      Beste Rob,

      Zet je aluminium hoedje op, en schreeuw je overtuiging op straat!

  • Mark

    | Beantwoorden

    Reagerende op het artikel:

    Ik stel voor dat we die 100 miljard als nog ophalen en dat allemaal aan SpaceX geven. Spreiden van kansen voor de mensheid, lijkt mij in zo’n hostile omgeving als waar ons planeetje in ronddobbert, geen slecht idee. Ik moet zeggen dat op een stand liggen met rood zand, op mij best wel z’n allures heeft.

    🙂

  • prof. Baltasar

    | Beantwoorden

    Let eens op al die satellieten! 😀

    https://www.youtube.com/watch?v=yBB2QWno_Uw

Plaats een reactie