Weekendeditie #12 - 2015

Waarom diepvriesgroente meer voedingsstoffen bevat dan verse groente

Intensieve landbouwmethoden hebben ervoor gezorgd dat groenten en fruit minder voedingsstoffen bevatten dan een halve eeuw geleden. Maar dat betekent niet dat we minder voedingsstoffen binnenkrijgen. Moderne technieken hebben namelijk ook positieve effecten op ons groenvoer.

Veganistisch, koolhydraatarm, paleo, 5:2. De zoektocht naar het gezondste dieet gaat onvermoeibaar verder. We weten beter dan ooit wat voedsel doet met ons lichaam en hoe belangrijk antioxidanten, gezonde vetten en een lage glycemische index zijn.

Maar zou het kunnen dat ons voedsel ondanks dat minder voedzaam is geworden? Wat nou als onze  moderne intensieve landbouwmethoden – ooit uitgedokterd om voedseltekorten te verhelpen – het gehalte aan vitaminen en mineralen in ons voedsel hebben verminderd? Is door een continue aanvoer van verse producten ons voedsel automatisch ook minder gezond?

Een van de meest spraakmakende onderzoekers op dit gebied is Donald Davis, een inmiddels gepensioneerd biochemicus van de universiteit van Texas. In 2011 vergeleek hij voedingsstoffen in gewassen uit 1950 en 2009 met elkaar, en zag hij in verschillende groenten, onder andere in tomaten, aubergines en pompoenen, een aanzienlijke teruggang van vijf voedingsstoffen. Er zat bijvoorbeeld 43 procent minder ijzer in en 12 procent minder calcium. Dat was in lijn met een eerder onderzoek van hem uit 1999, waarin hij in groenten 15 procent minder vitamine C en 38 procent minder vitamine B2 had gevonden (zie kader rechts).

Controversieel

Ook in fruit en groenten uit het Verenigd Koninkrijk werd een dergelijke teruggang gezien. Een vergelijking van data uit de dertiger en tachtiger jaren – in een onderzoek uit 1997 – gaf een 19 procent lager calciumgehalte in verse groente te zien en een 22 procent lager ijzergehalte. In 2005 wees een nieuwe analyse van deze gegevens uit dat groenten in de tachtiger jaren minder koper, magnesium en natrium bevatten, en fruit minder koper, ijzer en kalium.

Davis en anderen wijten dit aan landbouwmethoden waarbij kwantiteit boven kwaliteit gaat. Gewassen met een hoge opbrengst leveren sneller meer voedsel op, maar ze kunnen niet even snel voedingsstoffen opnemen, zodat het gehalte daarvan verdund is. Net als wanneer je sinaasappelsap verdunt met een gelijke hoeveelheid water. ‘Dan is de concentratie voedingsstoffen natuurlijk maar half zo groot als in puur sap’, zegt Davis.

Toch is het idee dat de moderne landbouw minder voedzame gewassen voortbrengt controversieel. Op vergelijkingen van voedzaamheid ‘toen en nu’ is veel kritiek gekomen. De gevonden verschillen zouden kunnen voortkomen uit het feit dat vroeger minder exacte methoden werden gebruikt om gehalten aan voedingsstoffen te meten. Ook zijn er enorme verschillen tussen plantvariëteiten, oogstjaren en de momenten waarop geoogst wordt.

Nooit meer een artikel missen?

Neem dan nu een abonnement op New Scientist weekend!

  • Elk weekend 3 diepgravende longreads en exclusieve rubrieken
  • De verhalen uit de weekend editie verschijnen niet in de papieren New Scientist
Neem een abonnement Login om verder te lezen

Over de auteur

Chloe Lambert