‘Oumuamua, een ruimterots die van buiten het zonnestelsel komt, zou weleens een ruimtesonde van buitenaardse wezens kunnen zijn. Dat schrijven astronomen van Harvard in een nog niet gepubliceerd artikel. De bewering leidt tot opgetrokken wenkbrauwen in de wetenschappelijke gemeenschap.

‘Oumuamua is een sigaarvormige ruimterots die in oktober 2017 werd ontdekt. Wetenschappers worstelen sindsdien met de identiteit van het object: is ‘Oumuamua een planetoïde of toch een komeet? Zijn baan leek meer komeetachtig dan planetoïdeachtig, maar ‘Oumuamua mist de typische staart waar kometen bekend om zijn.

Uiteindelijk besloot de astronomengemeenschap de rots maar gewoon een ‘interstellair object’ te noemen. Want over één ding zijn de astronomen het eens: ‘Oumuamua komt niet uit het zonnestelsel. Het is onze eerste interstellaire bezoeker.

Na de korte identiteitscrisis leek het stof te zijn neergedaald rondom ‘Oumuamua. Tot deze week. In een nieuw artikel opperen Harvard-astronomen dat het object een kunstmatige sonde zou kunnen zijn van een buitenaardse beschaving. Het artikel verschijnt op 12 november in het wetenschappelijk tijdschrift Astrophysical Journal Letters, maar is nu al beschikbaar als voorpublicatie.

exoplaneten-joris-janssen
LEESTIP In Exoplaneten neemt Joris Janssen je mee langs de bijzonderste planeten in het heelal. Bestel in onze webshop

Lichtzeil

De onderzoekers baseren hun bewering op de snelheid van ‘Oumuamua. Toen de ruimterots in januari het zonnestelsel verliet, leek hij te versnellen. Dat is een typische beweging voor kometen, maar zoals eerder genoemd heeft ‘Oumuamua geen komeetstaart die hem een extra boost zou kunnen geven.

Daarom bogen de astronomen zich over een scenario waarin ‘Oumuamua een lichtzeil heeft: een zeil dat niet door de wind, maar door de stralingsdruk van licht wordt voortgestuwd. Dat zeil, dat de versnelde beweging kan verklaren, zou door een andere beschaving geplaatst moeten zijn.

De Harvard-wetenschappers moeten in hun artikel wel een kunstgreep uitvoeren om het verhaal kloppend te krijgen. Het licht dat ‘Oumuamua reflecteert, lijkt namelijk niet te wijzen op de aanwezigheid van een zeil. Om dat probleem te omzeilen, opperen de auteurs dat het zeil in de loop der jaren veel ruimtestof heeft verzameld, wat lichtreflectie hindert.

Lichtzeil
Een lichtzeil wordt niet voortgestuwd door de wind, maar door de stralingsdruk van licht. Bron: NASA/Marshall Space Flight Center

Puur speculatief

Andere wetenschappers reageren koeltjes op het buitensporige voorstel. Er is immers geen enkel bewijs dat ‘Oumuamua echt een lichtzeil heeft. Het artikel schetst slechts, puur speculatief, de theoretische mogelijkheid. ‘Net als de meeste andere wetenschappers, zou ik het geweldig vinden als er overtuigend bewijs is voor het bestaan van buitenaards leven, maar dat is dit niet’, zegt astrofysicus Alan Fitzsimmons op phys.org.

Waarom zouden serieuze wetenschappers dan toch met zo’n spectaculaire bewering komen? Astrofysicus Katie Mack heeft daar wel een verklaring voor: met de publicatie van zo’n bewering heb je niets te verliezen, en als je wél gelijk hebt (ook al is de kans miniem), is dat de confrontatie met je met de ogen rollende collega’s meer dan waard.