Het coronavirus is ook in Nederland opgedoken. Volgens viroloog Ab Osterhaus hoeven we ons desondanks niet veel zorgen te maken: ‘Nederland is goed in het indammen van de infectie.’

Donderdagavond werd bekend dat een man in Loon op Zand besmet is met het nieuwe coronavirus. Vrijdag kwam daar een vrouw uit Amsterdam bij. Wat betekent dit voor de rest van Nederland? Gaat het virus veel mensen besmetten? New Scientist sprak Ab Osterhaus, viroloog aan de Tierärztliche Hochschule in het Duitse Hannover en voormalig hoogleraar aan het Erasmus MC in Rotterdam.

‘Beide patiënten kwamen net terug uit Lombardije, de regio in Italië waar het coronavirus ruim 800 besmettingen telt’, begint Osterhaus. ‘Er waren vooral veel zorgen rondom de patiënt uit Loon op Zand, die afgelopen weekend carnaval heeft gevierd. Maar toen was de besmetting nog niet zo ver dat hij het virus heeft kunnen verspreiden.’

De man bevindt zich momenteel in quarantaine in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg, zodat het virus zich niet verder kan verspreiden. ‘Verder loopt er nu een contactonderzoek’, zegt Osterhaus. ‘De mensen die de dagen voor de opname intensief contact met de man hebben gehad, worden gecheckt op het ziektebeeld. Zo nodig kunnen zij ook in quarantaine worden geplaatst.’ De vrouw uit Amsterdam verblijft in thuisisolatie.

Averechts

Een vaccin tegen het coronavirus is er nog niet. Volgens Osterhaus gaat dit ook nog wel even duren: ‘We zijn al bezig met het maken van een vaccin. Helaas duurt dat proces vrij lang: zo’n anderhalf jaar. Eerst moeten we een kandidaat voor het vaccin vinden en daarna moeten we dat nog uitgebreid testen. Eerst op ratten of konijnen, als dat goed gaat op apen en uiteindelijk bij mensen.’

‘Het kan gebeuren dat een vaccin nare bijwerkingen geeft. Of dat het vaccin er juist voor zorgt dat je, als je geïnfecteerd wordt, juist veel zieker wordt dan normaal. Dan werkt het averechts. Dit kunnen we alleen voorkomen door goed onderzoek te doen’, legt Osterhaus uit.

Lees meer over het nieuwe coronavirus en COVID-19 in ons dossier.

Doordat het zo lang duurt voordat er een vaccin is ontwikkeld, gaat dit voor de huidige besmettingsgolf geen verschil meer maken. ‘Net als bij de uitbraak van SARS in 2003, proberen we vooral de besmettingen tegen te gaan’, zegt Osterhaus. ‘Tegen de tijd dat het vaccin klaar is, hebben we het coronavirus waarschijnlijk al grotendeels onder controle.’

Besmettingshaard

Moeten nu allemaal maar voor de zekerheid mondkapjes gaan dragen? ‘Daar zou ik heel terughoudend mee zijn. Het is erg moeilijk om ze goed te gebruiken’, antwoordt Osterhaus. ‘En wat reizen betreft: hou het advies van het ministerie van Buitenlandse Zaken in de gaten. Als er een negatief reisadvies is, moet je thuisblijven. Anders kun je prima gaan.’

In Nederland zal het volgens Osterhaus zo’n vaart nog niet lopen. ‘In Italië is echt een grote besmettingshaard’, zegt hij. ‘Van daaruit zijn al meerdere mensen uit andere delen van Europa geïnfecteerd. Europa is vooral bezig met het indammen van de infectie. In Italië is dat niet zo goed gelukt, maar in Nederland lukt dat wel.’

‘Daarnaast zou het zo maar eens kunnen zijn dat we het binnenkort al onder controle hebben’, vervolgt Osterhaus. ‘In China vlakt het aantal besmettingen al af. Daarnaast is corona een typisch verkoudheidsvirus: vooral in de winter zijn er veel besmettingen. Nu de wintermaanden aflopen, zou het virus – door bijvoorbeeld uv-licht of de veranderende luchtvochtigheid – uit zichzelf kunnen afnemen.’