Eieren uit de magnetron kunnen keihard exploderen dankzij superheet water

Verwarm een al gekookt ei niet in de magnetron. Dat is de les als je kijkt naar de vele filmpjes op het internet waar mensen in opgewarmde eieren happen. Op het moment dat ze hun tanden erin zetten explodeert het ei met een flinke knal. Hierbij verbrand je niet alleen je mond flink, je kan ook gehoorschade oplopen.

Gekookte eieren kunnen exploderen als je er na het opwarmen in hapt. Dat komt doordat het eigeel gevoeliger is voor de straling van de magnetron dan het eiwit. Bron: Shutterstock/montreep.

Twee onderzoekers van het akoestische adviesbureau Charles M. Salter Associates in San Francisco werden ingeschakeld als getuige-deskundige in een rechtszaak, aangespannen door de bezoeker van een restaurant. Hij zou brandwonden aan zijn gezicht en gehoorschade hebben opgelopen doordat een hardgekookt ei in zijn mond ontplofte. De zaak werd uiteindelijk buiten de rechtszaal geschikt, maar niet voordat het onderzoek was afgerond.

De onderzoekers warmden honderd gekookte eieren opnieuw op om het fenomeen te bestuderen. Een ei explodeert pas als je erin bijt of prikt. Daarom staken ze er een vleesthermometer in die tegelijkertijd de temperatuur van het eigeel mat. Ze keken hoe vaak en hoe hard de eieren knalden.

Superheet water

Het eigeel bleek in alle metingen heter dan de rest van het ei. Dit betekent dat het eigeel gevoeliger is voor de straling van de magnetron en dus meer opwarmt. Hierdoor ontstaat een onstabiele situatie. De onderzoekers denken dat in het eigeel kleine kamertjes vormen met superheet water. Dat is water dat heter is dan de kooktemperatuur maar toch net niet kookt. Een klein tikje is genoeg om dat water te laten koken. Dat tikje geef je wanneer je een hap neemt of er in prikt met een vork. Het kokende water wil meer ruimte en knalt uit de kamertjes waardoor het ei explodeert.

Gehoorschade

Om het risico op gehoorschade door een exploderend ei te bepalen maten de onderzoekers het geluid van de explosies op 30 centimeter afstand. Het bleken behoorlijke klappen die soms wel 86 tot 133 decibel haalden. Volgens de Nationale Hoorstichting kan geluid vanaf 80 decibel na langdurige blootstelling schadelijk zijn. En geluid boven de 120 decibel kan je gehoor direct beschadigen.

Maar van de eieren die de onderzoekers testten, knalde slechts een derde en die haalden niet allemaal de 133 decibel. ‘De kans dat een ei-explosie je gehoor beschadigt is dus klein’, zegt onderzoeker Anthony Nash in een persbericht. ‘Je speelt een soort ei-roulette.’

Behalve eieren exploderen ook gekookte aardappelen als je ze opwarmt in de magnetron. In de gebruiksaanwijzing van magnetrons wordt hiervoor gewaarschuwd. Maar bijna niemand leest die. Daarom pleiten de onderzoekers (en slachtoffers) ervoor dat het risico duidelijker wordt aangegeven.

Mis niet langer het laatste wetenschapsnieuws en meld je nu gratis aan voor de nieuwsbrief van New Scientist.

Lees verder:

Over de auteur

Dorine Schenk

Dorine Schenk is freelance wetenschapsjournalist voor o.a. NRC en New Scientist. Ze studeerde (astro-)deeltjesfysica aan de Universiteit van Amsterdam. Daarnaast houdt ze van hardlopen. Volg haar op Twitter via @dorineschenk.



3 Reacties

  • Hetty van de Geer

    | Beantwoorden

    Dit is een interessant en ook een waarschuwend artikel, hartelijk dank. Dit wist ik niet, dus het had ook bij mij fout kunnen aflopen. Gelukkig heb ik tot nu toe nooit gekookte eieren in de magnetron opgewarmd. Wel ongekookte, gepelde eieren, en die blijken ook te kunnen ontploffen (in zo n speciaal kunststoffen houdertje met deksel.) Deze ontploffen dan in de magnetron, waardoor de schade beperkt blijft tot een vieze magnetron. Ik heb me al afgevraagd, hoe dit kan, en hoe het kan worden voorkomen. Mijn theorie is, dat op de bodem van het houdertje de temperatuur zo hoog oploopt, dat het water daar gaat koken. Aangezien de waterdamp niet geleidelijk weg kan, omdat er ei op ligt, bouwt er zich een dusdanige druk op, die zich met een klap een weg baant naar boven. Met als resultaat een enorme knal, een weggevlogen dekseltje (het gaatje was open, dus daar lag het niet aan) en een uit het houdertje en in de magnetron druipend halfgaar ei. Het ei word dus duidelijk niet gelijkmatig verwarmd. Ik ben heel benieuwd, of deze theorie klopt, en zo niet, wat dan de verklaring is of zou kunnen zijn.

    • Karel

      | Beantwoorden

      Hoe pel je een ongekookt ei?

  • Karel

    | Beantwoorden

    Je kan prima eieren koken in de magnetron.

Plaats een reactie