Robbert Dijkgraaf: ‘Feiten hebben het laatste woord’

De Robbert Dijkgraaf Essayprijs draait in 2017 om wat de wetenschap moet zeggen in tijden van fake nieuws en alternatieve feiten. ‘Zet de televisie aan, sla de krant open of ga het internet op en je ziet dat het steeds minder om feiten gaat en meer om meningen, vaak gebaseerd op dubieuze argumenten,’ zegt Dijkgraaf zelf over het thema van dit jaar.

Robbert Dijkgraaf in 2016. Foto: Bob Bronshoff
Foto: Bob Bronshoff

‘Wetenschap draait precies om het omgekeerde: de gedegen analyse van de werkelijkheid met respect voor onzekerheid, voor dat wat je niet weet,’ meent Dijkgraaf. ‘Daarom is het van belang dat de wetenschap niet alleen haar stem verheft, maar ook uitlegt hoe we aan de resultaten zijn gekomen, en welke methode we hebben gebruikt. Het gaat niet om een welles-nietesdiscussie, maar om het vaststellen van de waarheid en waarop deze gebaseerd is. Uiteindelijk hebben de feiten het laatste woord  – maar ze moeten wel een stem krijgen.’

Daar denkt zeker niet iedereen zo over.
‘Er is een klimaat ontstaan, en niet alleen in Nederland en Amerika, dat steeds meer mensen voelen dat het oké is te zeggen wat ze denken, ook al is dat niet op de feiten gebaseerd. Dat kan gaan over de wetenschap, de journalistiek of de politiek. Ik ben benieuwd hoe anderen denken hier op een adequate manier op te reageren en ik zie ernaar uit de essays te lezen.’

Wat vindt u een goed essay?
‘Het gaat natuurlijk om de inhoud en de schrijfstijl. Maar er moet ook iets eigens inzitten en het moet op een bepaalde manier verrassen, je op het verkeerde been zetten of inspireren tot nadenken.’

New ScientistFolia en NRC reiken voor de zesde keer de Robbert Dijkgraaf Essayprijs uit, dit keer met het thema: Wetenschap in Trumpiaans tijdperk. Hiervoor roepen ze wetenschappers, studenten en alumni van een van de instellingen voor hoger onderwijs in Nederland of België op een essay (600 à 700 woorden) te schrijven en vóór 31 oktober in te sturen naar c.r.deboer[a]uva.nl. Het winnende essay verschijnt in New Scientist en Folia en een prijs die wordt uitgereikt tijdens het jaarlijkse Gala van de Wetenschap.

Mis niet langer het laatste wetenschapsnieuws en meld je nu gratis aan voor de nieuwsbrief van New Scientist.

Lees verder:

Over de auteur

Jim Jansen

Jim Jansen is hoofdredacteur van New Scientist. Verder is hij liefhebber van speciaal bier en flipperfanaat. Volg Jim op Twitter: @jimfjansen.



49 Reacties

  • Ron

    | Beantwoorden

    Mijn oefen-essay. Zet de televisie nooit meer aan. Sla aljeblieft nooit geen krant meer open. Ga absoluut het internet niet meer op als je echt meer wilt leren over wetenschap. Bezoek voortaan alleen nog maar tweedehands boekenzaken, waar je “oude” wetenschapsboeken kunt vinden die je meer zullen leren over de harde kern van de wetenschap dan al misbruik van datmoderne opgeblazen mediagereedschap. Je hebt bijvoorbeeld echt geen Santa Fe Institute nodig die alleen maar met het volgende bezig zijn: The rise of complexity theory, an interdisciplinary field studying the emergent behavior and patterns of the interactions of simple (and not so simple) components, has been one of the most important responses to the ballooning of knowledge.

    — Slate magazine

    Er zijn nu zoveel specialiteiten ontstaan in alle vakgebieden van de wetenschap dat het erg moeilijk gaat worden de feiten even simpel uit te leggen. Een heel bekende wetenschapper zei ooit, “Everything should be made as simple as possible, but not simpler.” Wetenschap is helemaal niet meer uit te leggen als je bijvoorbeeld aan praatjesnatuurkunde gaat doen in de hoop dat veel meer mensen het gaan begrijpen als je maar geen formules gebruikt. De volgende formule is denk ik de oorzaak van al dat fake nieuws en alternatieve feiten! ==> dS≥0

  • Maarten Boffé

    | Beantwoorden

    Dijkgraaf wil graag verrast worden en op het verkeerde been gezet worden.
    Er dient vooral voor gezorgd dat het “verkeerde” been het linker is: Dat van NRC
    “verbinden” , multicul en deugmanifest anti-Trump!
    Houllebecq zal deze wedstrijd niet winnen.

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    Is het bestaan van kosmische straling en zonnestormen fake nieuws? Het is bekend dat blootstelling daaraan in en buiten de Van Allen gordels, bijv. tijdens een dagenlange maanreis, op korte termijn dodelijk is.

    • Derk Boonstra

      | Beantwoorden

      Voor de discussie is het goed zich tot één zaak te beperken, maar er zijn natuurlijk meer redenen waarom een maanreis onmogelijk was, zeker 50 jaar geleden. Batterijen die moeten werken bij temperaturen van boven plus en onder min 100 graden, het opstijgen en aankoppelen aan de orbiter die met 6000 km/uur komt overvliegen, terugkeren in de dampkring met 40.000 i.p.v. 28.000 km/uur, allemaal zaken waarmee, als ze al mogelijk waren, vooraf niet kon worden geoefend. Ook de foto’s die de astronauten genomen zouden hebben tonen veel absurditeiten. Het “mooiste” zijn wel de scherpe schoenzoolafdrukken, alleen mogelijk op een vochtige ondergrond – aardige, maar irrelevante dijenkletsers.

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    Het instorten van de Twin Towers gaf nauwelijks enig puin op de grond, omdat al dat staal en beton en wc-potten enz. enz. in de lucht tot stof uiteen viel. Dit kan niet door kerosinebrand of gebruik van (nano)thermiet verklaard worden. Er lagen evenmin vliegtuigwrakstukken op de grond, behalve één motor van een verkeerd merk.

    • Steven

      | Beantwoorden

      “behalve één motor van een verkeerd merk.” Hear, hear. Een kenner aan het woord…

      Het aluminium van de vliegtuigen is gesmolten. Daar zijn alu-hoedjes van gemaakt. Iets voor jou?

      • Derk Boonstra

        | Beantwoorden

        Hoe kan dat nou, “smelten”? Zo heet was het niet op die september-ochtend in NYC. De straat zou bezaaid moeten zijn geweest met duizenden kleine en grote wrakstukken, door CNN dan blijkbaar niet opgemerkt. Als “9/11” gewoon een speelfilm was geweest, dan was die zeker geflopt wegens de krakkemikkige animaties en de rammelende “ooggetuigen”-verhalen.

        • Steven

          | Beantwoorden

          Ik weet niet of je het hebt meegekregen maar er was ook een ‘brandje’.
          En aluminium smelt al bij 660 graden. De rest zoek je maar op, dat ga ik je hier niet uitleggen.

          Ik weet ondertussen hoe alu-hoedjes reageren en (weigeren om te) denken.

          • Derk Boonstra

            |

            Alleen een paar ingehuurde acteurs beweerden voor de camera dat ze vliegtuigen bij de Twin Towers gezien hadden, verder niemand. Alle verkeersvliegtuigen die op 11 september 2001 van een Amerikaans vliegveld zijn opgestegen zijn zonder toestemming van Osama bin Laden veilig geland.

        • Steven

          | Beantwoorden

          Eigenlijk wilde ik iets schrijven om je wanen compleet belachelijk te maken, maar “Alle verkeersvliegtuigen die op 11 september 2001 van een Amerikaans vliegveld zijn opgestegen zijn zonder toestemming van Osama bin Laden veilig geland.” is werkelijk op geen enkele manier te overtreffen.

          • Derk Boonstra

            |

            Graag gedaan!

          • Derk Boonstra

            |

            Als alle betroffen journalisten vanaf morgen, 5850 dagen te laat, nu eens hun werk gingen doen, dan zullen ook zij tegen een dankbaar publiek kunnen zeggen “Graag gedaan!”.

          • Steven

            |

            De journalisten hebben over ’t algemeen prima werk geleverd. Maar jouw slag heeft die journalisten en wetenschappers toch helemaal niet nodig?
            Jij ‘weet’ toch al precies wat er allemaal gebeurd is? Want ongetwijfeld ben je heel ‘kritisch’, en heb je jarenlang Youtube gestudeerd.

            Ik denk dat het nuttiger is als jouw psychiater aan de slag gaat.

          • Derk Boonstra

            |

            Prima werk? Ik kan me niet herinneren van onze nieuwsmedia iets over het plan “Oded Yinon” vernomen te hebben. Toch levert dit plan de sleutel voor een goed begrip van 30 jaar ellende in het het Midden-Oosten – en van 9/11.

          • Steven

            |

            Mooi van de media, dat ze niet meegaan met ieder complottheorietje.
            Verder houd ik graag een behoorlijke afstand tot jouw idee van ‘goed begrip’.

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    Met de hun verslagen over maanreizen en Twin Towers brengen de nieuwsmedia ons 500 jaar terug naar wetenschappelijke NUL-kennis. Zoals in de middeleeuwen worden degenen die twijfelen aan de waarheid van de Kerk (lees NASA, CIA) ontslagen en vervolgd. Het aantal sterfgevallen onder hen is statistisch gezien abnormaal hoog. Eigenlijk zouden de universiteiten moeten sluiten en het wetenschappelijk personeel compleet worden vervangen. Als elementaire natuurwetten moeten worden ontkend – wat nu het geval is – dan kunnen ook natuur- en scheikundeleraren niet op wettige wijze les geven.

    • Steven

      | Beantwoorden

      “Het aantal sterfgevallen onder hen is statistisch gezien abnormaal hoog. ”
      Dat in een gecompliceerde omgeving beperkte geestelijke capaciteiten tot een kortere levensverwachting leidt verbaast me niet bijzonder.

      Ik zou maar goed uitkijken bij het oversteken, en géén vingers in het stopcontact (dat is zo’n ding aan de muur met twee gaatjes).

    • Derk Boonstra

      | Beantwoorden

      Al 16 jaar lang liggen in de westerse wereld natuurwetenschap en natuurkunde-onderwijs feitelijk plat, gegijzeld door de CIA en de Mossad. De mechanica-wetten van Newton zouden opeens niet meer gelden. Dat is toch een ernstige zaak, lijkt me.

      • Steven

        | Beantwoorden

        Laat ik nu de natuurwetenschap en het onderwijs erin al sinds lang van dichtbij meegemaakt hebben, al een stuk langer dan die laatste 16 jaar. Daarin is niets veranderd wat ook maar in de verste verte zou kunnen wijzen op een kwaadaardige beïnvloeding van buiten af.

        Maar jij weet het natuurlijk veel beter, alleen op je zolderkamertje. Want je studeert Youtube…

        • Derk Boonstra

          | Beantwoorden

          Het onderwijs is bezig aan een enkele reis Maan, of de leraar dat nu wil weten of niet. Want wat zeg je tegen een geïnteresseerde scholier als die je simpel voorrekent, op grond van internet-gegevens over stralingsvergiftiging, wat de gemiddelde levensverwachting is van een levend teruggekeerde maanreiziger?
          Dat hij niet in complottheorieën moet geloven?

          • Steven

            |

            Als je meent dat simpel voor te kunnen rekenen, waarom dóe je dat dan niet, hier? Aan de hand van betrouwbare gegevens, uiteraard, met bronvermelding.

          • Derk Boonstra

            |

            Dat is werk voor een wetenschapsjournalist, die wordt daarvoor betaald. Die is hier dan wel 17.504 dagen te laat mee. Kort na de ontdekking van de Van Allen gordels stond een artikel in de Scientific American van februari 1959 over fatale kosmische straling. De Russen hebben toen al snel hun maanreisproject afgeblazen.

          • Steven

            |

            Ach, gut, Derk toch.
            Dat je niet met die ‘simpele berekening’ zou komen zag iedereen natuurlijk al van kilometers ver aankomen, beste man.

            Houd dan meteen je mond als je van toeten noch blazen weet.

            De Russen hebben trouwens hun maanproject helemaal niet afgeblazen voordat de Amerikanen erin slaagden op de maan te landen.

    • Derk Boonstra

      | Beantwoorden

      Ik begrijp toch ook niet alles, bijv. waarom Wikipedia veel materiaal over “Oded Yinon” gewoon laat staan. “Judy Wood” is al wel afgevoerd, natuurlijk, dat is Wikipedia aan zijn mitsva verplicht.

      • Derk Boonstra

        | Beantwoorden

        Je lijkt mijn woonsituatie trouwens aardig goed te kennen, Steven. Slordigheidje van het CIDI, neem ik aan. Eyn b’aya, chabibi.

        • Steven

          | Beantwoorden

          Ach, ik heb natuurlijk mijn contacten…
          Een beetje paranoïde, vriend?

          • Derk Boonstra

            |

            Het plan Oded Yinon trad in werking met de aanslag op café La Belle, Berlijn 1985, door de media toegeschreven aan Ghadaffi. De Israëlische pleger van de aanslag werd door de Duitse zender ZDF in diens woning in Noorwegen op film vastgelegd, een feit dat curieus genoeg later door hetzelfde ZDF werd ontkend. Over paranoia gesproken…

          • Derk Boonstra

            |

            De twee andere kleurige altaarstukken van dit Amerikaans-Israëlische drieluik waren het bombardement van Ghadaffi’s paleis en de Lockerbie aanslag.

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    Newton was een zeer gelovig mens, die de natuurwetten (inclusief de astrologie) beschouwde als goddelijke instituties. Maar, o hemel, nu lijkt Osama bin Laden machtiger te zijn dan God. Deze suïcidale talib had trouwens al een voorganger, lees ik in Richteren/Rechters hfdst. 16, vers 29+30 – goed voor de interreligieuze dialoog.

    • Derk Boonstra

      | Beantwoorden

      Samson/Simson was zo goochem geweest om zich op verzoek van de Palestijnen/Filistijnen zat te laten voeren en de lange haren te laten afsnijden door z’n vriendin, maar dat mag niet meer van Mohammed. Koude fusie bommetjes in liftschachten monteren schijnt echter geen probleem te zijn.

      • Steven

        | Beantwoorden

        “Koude fusie bommetjes in liftschachten monteren”
        Hé, dat complotverhaaltje is nieuw voor me.

        Toont maar weer eens aan dat je nooit de fantasie van warhoofdjes moet onderschatten.

        • Derk Boonstra

          | Beantwoorden

          Dat materiaal werd een aantal weken daarvoor ’s morgens tussen 3 en 5 door Mossad-agenten geïnstalleerd. Dit staat in boek en video “Extreme Prejudice” van ex-diplomaat en FBI klokkenluidster Susan Lindauer, een vrouw die 9 jaar gevangen heeft gezeten onder de Patriot Act en wonder boven wonder is vrijgekomen – en dat ook nog tot op heden heeft overleefd, hopen we.

          • Steven

            |

            Beetje dom, van de Mossad, om bommetjes te plaatsen die nooit gingen werken, want gebaseerd op niet-bestaande koude fusie.

            Maar zo’n boekje/filmpje geloof je natuurlijk liever dan echte wetenschap, Derk.
            Want je bent kritisch en studeert Youtube…

          • Derk Boonstra

            |

            Top-specialist Judy Wood denkt hier anders over in “Where Did The Towers Go?”. Ze hield in 2012 hierover een lezing in Hilversum – dat was op een soort graancirkelcongres, want ze wordt door de academische wereld geboycot.

          • Steven

            |

            Een ‘top-specialist’ op een soort graancirkelcongres.
            Ja, ja. Zo, zo. Interessant, zeg. Je moet wat, als je wordt tegengewerkt door de gevestigde machten. En de Illuminati. Het bankwezen. De kabouters. Het koekjesmonster. Wat een onrecht, hè? Erg, hoor.

            Alles goed, Derk?

          • Derk Boonstra

            |

            correctie: Susan Lindauer was geen diplomaat en werkte niet voor de FBI, maar als “asset”, onofficieel contactpersoon, voor de CIA.

  • Rob

    | Beantwoorden

    Een wakkere en kritische mens is niet van harte welkom in de New Scientism kerk. Zware taak voor voorganger Steven die moet redden wat er te redden valt.

    Ondoenlijke zaak natuurlijk want de eerste dominostenen zijn al lang geleden gevallen.

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    Maar het vooruitzicht van jonge kritische natuurwetenschappers dat hun carrière zal worden gesaboteerd – en die van hun kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen, tot in het derde en vierde geslacht van hen die mij haten – deze onvoorstelbare schade die CIA en Mossad aan onze westerse cultuur toebrengen, dat vind ik wel het ergste.

  • Frans

    | Beantwoorden

    De aard van veel van bovenstaande reacties onderstrepen, ironisch genoeg, de juistheid resp. wenselijkheid van het gestelde in het artikel.

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    Het probleem voor de individuele wetenschapper en journalist is hoe, met wat voor trucjes dan ook, de openbare faillietverklaring van de huidige academische natuurwetenschap uit te stellen tot na zijn eigen pensionering.

    • Steven

      | Beantwoorden

      ‘tuurlijk, joh. Alleen onze Derk kent de waarheid…

      • Derk Boonstra

        | Beantwoorden

        Het gezamenlijke geloof in nonsens en verering van de bijbehorende symboliek is een belangrijk overlevingsinstinct van de menselijke soort. Zonder dit saamhorigheidsmechanisme hadden we mogelijk niet tot homo sapiens sapiens kunnen evolueren. Gebruik van gezond verstand wordt daarom terecht als zeer bedreigend ervaren.

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    Het hele maanlandingsverhaal is mogelijk een mediatest om te zien hoe ver men de consumptie van lariekoek kan stimuleren, ter voorbereiding op 9/11 als aperitief voor het Oded Yinon plan. Dit alles zou in dienst staan van de bereiding op aarde van de Pax Judaica naar het menu van Rabbi Rabinovich.

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    En hoe staat het met de herdenking van de Bijlmerramp op 4 oktober? National Geographic Channel heeft hierover een documentaire uitgezonden waarin de hoogtemeter van de El-Al Boeing duidelijk 6500 voet, d.i. 2 km, aanwijst op het moment dat het toestel plotseling twee motoren zou verliezen. Iedereen die iets met luchtvaart te maken heeft weet dat je dan niet kunt proberen op Schiphol te landen – de daalvlucht zou veel te steil zijn – maar moet doorvliegen naar Zestienhoven of Lelystad. In werkelijkheid had het vliegtuig geen hoogte kunnen maken wegens te zware (clandestiene militaire) belading en begaven twee motoren het door oververhitting. Toch zijn alle Schipholmedewerkers verplicht zich te houden aan de lezing van onze media in navolging van de Israëlische propagandazender NGC. Hier spelen niet enkel de leugens, maar ook het criminele cynisme waarmee eerlijke mensen door de autoriteiten worden gedwongen om te blijven liegen.

    • Steven

      | Beantwoorden

      Hoe krijg je zoveel onkunde in zo’n kort stukje, Derk.

      Zijn er eigenlijk onderwerpen waar je wel kaas van gegeten hebt, of ben je een universeel beperkte geest?

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    Beide. Ik heb geen informatie over parallel-universa, maar ongetwijfeld zal ook daar de Mossad de lakens uitdelen.

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    Voorbeelden van een religieuze basisbehoefte aan irrationaliteit zijn niet alleen het miljarden-monument op Ground Zero, Manhattan, maar ook de kathedraal in Beslan, Noord-Ossetië, en het MH-17 park bij Vijfhuizen. Er is niet alleen geen reden te bedenken waarom Poetin dat vliegtuig zou hebben laten neerschieten, maar men verzet zich er ook fel tegen dat die vraag gesteld wordt – het zou heiligschennis zijn om te twijfelen aan de wreedheid van Дьявол (De Duivel).

    • Derk Boonstra

      | Beantwoorden

      Daarom is dat park in de polder zo belangrijk om als Schipholland te overleven: survival of the silliest.

  • Derk Boonstra

    | Beantwoorden

    In het ene geval liet Schiphol een vliegtuig vertrekken met een foute vrachtbrief, in het andere geval met een fout vluchtplan. סכיפהול (Schiphol) is het trotse monument van ons gedoogbeleid.

Plaats een reactie