Chriet Titulaer: ‘We kunnen via live-uitzending getuige zijn van de eerste mens op de maan’

Dit weekend overleed de beroemde sterrenkundige en wetenschapspopularisator Chriet Titulaer. Als voorbeeld voor de huidige generatie popularisatoren, inclusief de redactie van New Scientist, staan we daarom deze week stil bij zijn spraakmakende publicaties uit het verleden. Vandaag de start: zijn voorspelling van de maanlanding als televisie-evenement.

Het artikel van Chriet Titulaer over de maanlanding kunt u hier downloaden (pdf).

Het is een moment dat voor eeuwig in ons collectieve geheugen gegrift staat. De eerste stappen van Neil Armstrong op de maan. Huppel-lopend verlegde hij voor eeuwig de menselijke horizon en versterkte het geloof dat we met behulp van wetenschap en technologie alles konden bereiken – althans: als je maar hard genoeg werkte en slim genoeg was. In 1969 deed Chriet Titulaer, destijds pas 26 jaar oud, live verslag van deze bijzondere gebeurtenis op de Nederlandse televisie. Het luidde zijn definitieve doorbraak in als hét gezicht van de wetenschap.

De jonge Titulaer moest daarvoor overigens wel een beetje bluffen. Tijdens de live-uitzending wist hij vaak niet zeker of wat hij zei wel klopte. ‘Dat was gewoon niet belangrijk’, zei hij in 2002 tijdens een interview met het tijdschrift Carp. ‘Ik zei van een krater: ‘Dat is Aristarchus.’ Het hele volk geloofde dat het Aristarchus was. Maar het was misschien Tycho. Dat kon niemand controleren.’

Toch was Titulaer wel degelijk een expert. Tijdens zijn korte actieve wetenschappelijke carrière werkte hij onder meer mee met de selectie van potentiële landingsplaatsen voor de maanmissie. En drie jaar voor de maanlanding, schreef hij in New Scientist-voorloper Natuur en Techniek al over die op handen zijnde gebeurtenis. ‘Geruime tijd zijn de Amerikanen en Russen reeds bezig voorbereidingen te treffen voor een eerste bemande ruimtevlucht naar de maan’, schreef hij in ons juninummer uit 1966. ‘Als alles volgens plan verloopt, zal de eerste mens binnen een viertal jaren over de maan lopen.’

Deze infographic over de aanstaande maanlanding begeleidde het artikel van Titulaer uit 1966. Download hier het hele artikel (pdf).

Live-uitzending

Titulaer verheugde zich over het feit dat voor het eerst een levend wezen de aarde zou gaan verlaten, tijd door zou brengen op een ander hemellichaam en vervolgens weer naar aarde terug zou keren – iets dat na de maanmissies ook nooit meer gebeurde. Hij refereerde in het artikel ook aan het enorme succes – ook in de media – over de vlucht van John Glenn, de eerste Amerikaan in de ruimte. Daarom was hij ervan overtuigd dat die eerste maanlanding eveneens een enorm mediacircus zou veroorzaken. Eentje die we ‘mogelijk via rechtstreekse T.V.-uitzendingen’ zouden kunnen volgen, nog niet wetend dat zijn stem die iconische gebeurtenis in de huiskamer zou brengen.

In zijn verhaal beschreef Titulaer gedetailleerd hoe de Amerikaanse landing eruit zou gaan zien, al wist toen nog niemand welke natie de maan als eerste zou bereiken. ‘Hoe de russen het zullen proberen is niet met zekerheid te zeggen’, schreef Titulaer. ‘De vraag wie er het eerst zal zijn, is evenmin direct te beantwoorden. Wel kunnen we zien aan de vorderingen die beide naties op het ogenblik op ruimtevaartgebied maken, dat de landing op de maan met rasse scheden naderbij komt.’

Het volledige artikel van Chriet Titulaer over de aanstaande maanlanding kunt u hier downloaden (pdf).

Chriet Titulaer-week op newscientist.nl

Chriet Titulaer in 1984. Afbeelding: nationaal archief.

Sterrenkundige Chriet Titulaer (1943 – 2017) verwierf zijn faam als wetenschapspopularisator. Op radio, televisie en in gedrukte media bracht hij vele inspirerende verhalen vol ideeën die de wereld zouden veranderen. Voor New Scientist-voorloper Natuur en Techniek schreef hij meerdere artikelen over de spannendste ontwikkelingen. Om zijn inspirerende carrière en grote bijdrage aan de wetenschapspopularisatie te vieren, besteden wij deze week aandacht aan de mooiste verhalen van zijn hand uit ons archief. Morgen: de doorbraak van beeldmateriaal op digitale schijf.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste wetenschapsnieuws? Meld je nu aan voor de New Scientist nieuwsbrief. 

Lees verder:

4 Reacties

  • Ingrid Dahoe

    | Beantwoorden

    Dag Chriet Titulaer,
    Het was leuk en een eer om ook met jou gewerkt te mogen hebben in Asd.
    Ik heb daar alleen maar goede herinneringen aan.
    Je kon vreselijk boeiend zijn met al jouw nieuwigheden.
    Wens jou Een Goede laatste reis naar de Bron.
    Families gecondoleerd met het afscheid van jullie geliefde Chriet Titulaer.

    Sterkte toegewenst door,
    Ingrid Dahoe

  • Hannes

    | Beantwoorden

    Ik heb zijn commentaar in de jaren 70-90, bij gelegenheid van nieuwe ontwikkelingen in wetenschap en techniek, bij veel actualiteitenprogramma’s van radio en tv altijd graag gehoord. En ook zijn wetenschaps- programma’s voor TELEAC en de TROS waren heel leuk. Ik heb hem eens ontmoet bij een lezing op de toenmalige HTS Venlo, heel aardige vent. Waarschijnlijk heeft Chriet met zijn enthousiaste popularisatie van de wetenschap in woord en geschrift talloze huidige wetenschappers en techneuten in hun jeugd gestimuleerd om in deze richting te studeren. Misschien zien we hem nog eens in de ‘wondere bovenwereld’, wie weet. Chriet R.I.P…..

  • Edi Vermaas

    | Beantwoorden

    Ik herinner me Titulaer nog goed als student-assistent bij het sterrenkundepracticum (1966?) in Utrecht. Hij had mooie verhalen over de zonsverduisteringsexpeditie waaraan hij (als nog niet afgestudeerd student) had deelgenomen. Het observatieplatform bij Transitorium I (heet nu Marinus Ruppertgebouw), van waar je vroeger een prima uitzicht had over het weidelandschap, is nu helemaal ingebouwd door o.a. het bestuursgebouw. Ik heb goede herinneringen aan die koude heldere avonden onder leiding van Titulaer.

  • Lob Naj

    | Beantwoorden

    John Glenn is de eerste Amerikaan in een baan om de aarde , maar niet de eerste Amerikaan in de ruimte . Voor hem hebben twee Amerikanen een korte sprong in de ruimte gemaakt .

Plaats een reactie