Storm? Buiten de aarde waait het pas echt hard

Niet alleen de aarde heeft soms te kampen met zware storm. Op allerlei plaatsen in het heelal zorgt de wind voor heftige taferelen. Dit zijn vijf beelden van buitenaardse stormen die onze windstoten tot lichte briesjes degraderen.

Jupiter

Jupiter staat bekend om de twee rode vlekken op het zuidelijk halfrond. Dit lijken vaste structuren in het landschap, maar dat zijn het allerminst. Het zijn stormen die over de planeet razen. Aan de rand bereiken ze snelheden van 430 kilometer per uur. Ter vergelijking: het KNMI spreekt vanaf 90 kilometer per uur al van een zware storm.

De twee rode vlekken op Jupiter zijn stormen. Beeld: NASA.

De zogeheten Grote rode vlek is zo’n twee tot drie keer zo groot als de aarde en bestaat al minstens 300 jaar. In 2000 kreeg hij een broertje, de Kleine rode vlek. Eens in de paar jaar passeren de stormen elkaar. Waarom de vlekken rood zijn, is onduidelijk. 

Saturnus

Ook op Saturnus is het weer ronduit stormachtig. Ruimtesonde Cassini-Huygens, die tot de zomer van 2017 rond de planeet cirkelt, maakte enkele spectaculaire beelden van stormen op de ringenplaneet.

Storm in het noorden van Saturnus. De dunne blauwe lijn geeft de ringen weer. Beeld: NASA.

De bekende ringen zijn hier te zien als dunne blauwe lijn, de zwarte band geeft de schaduw van de ringen weer. Saturnus kampte enkele jaren geleden met een van de zwaarste stormen die ooit in het zonnestelsel is waargenomen. De oranje wolken op het noordelijk halfrond omcirkelden begin 2013 zelfs de hele planeet. Daarna beet de storm in zijn eigen staart, om vervolgens langzamerhand te verdwijnen.

De roos van Saturnus. Beeld: NASA.

De ‘roos van Saturnus’, een gebied in het noorden, is eigenlijk een orkaan. De buitenste delen snelden in 2013 met meer dan 500 kilometer per uur rond de noordpool. In de afbeelding zijn laaghangende wolken rood gemaakt.

Zon

Ook op de zon houden stormen huis. Hier zie je een uitbarsting van zonnewind die ervoor zorgt dat grote hoeveelheden materie en straling de ruimte in vliegen. De zonnewind heeft een ontzagwekkende snelheid van zo’n 400 kilometer per seconde, oftewel 1,5 miljoen kilometer per uur.

zonnewind-nasa-zon
Uitbarsting van zonnewind. Beeld: NASA.

De plasmawolk die daarbij ontstaat, kan de aarde bereiken. Als dat gebeurt terwijl het hier donker is, zien we een helder lichtverschijnsel, dat bekendstaat als poollicht.

Kosmische tornado

Tot slot zie je hieronder een kosmische tornado die enkele lichtjaren lang is en zich op zo’n 450 lichtjaar van de aarde bevindt.

Kosmische tornado. Beeld: NASA.

De tornado bestaat uit hoogenergetische deeltjes die ontstaan bij de vorming van een nieuwe ster. De deeltjesstroom bereikt snelheden van 100 kilometer per seconde. De kleuren in de afbeelding zijn niet echt. De tornado straalt eigenlijk infrarood licht uit, dat ontstaat als de deeltjes reageren met ruimtelijke stofwolken.

Dit is een geüpdatete versie van een bericht uit mei 2013.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste wetenschapsnieuws? Meld je nu aan voor de New Scientist nieuwsbrief.

Lees verder:

 

Over de auteur

Yannick Fritschy

Yannick Fritschy is wetenschapsjournalist en redacteur bij New Scientist. Hij schrijft over alle wetenschappen, met een voorliefde voor sterrenkunde en taal. Daarnaast zit sport in zijn DNA. In zijn vrije tijd doet Yannick veel aan voetbal en hardlopen.



Plaats een reactie