Warm klimaat zorgt voor brede neus

Wat zegt je neus over waar je vandaan komt? Volgens Amerikaanse genetici kan het klimaat de vorm van ons reukorgaan bepaald hebben.

neus
Smalle neus? Dan woonden je voorouders in een koud klimaat.
Beeld: Armin Kübelbeck/Wikimedia

Het menselijk lichaam is gevormd door tienduizenden jaren aan evolutionaire selectie. De neus is daar geen uitzondering op. Volgens onderzoekers van de Amerikaanse Penn State universiteit blijkt dat de vorm van onze neus gerelateerd is aan het klimaat.

De wetenschappers vergeleken neuzen uit verschillende werelddelen en zagen dat de vorm en grootte van de neus verandert met het klimaat.

Dat er een verband bestaat tussen het klimaat in onze neus is niet zo heel vreemd. Een belangrijke functie van de neus is om ingeademde lucht zo aan te passen aan dat het prettig is om in te ademen. Dus niet te koud en niet te droog.

In een warm en vochtig klimaat heb je dus een andere neus nodig dan in gebieden waar het droger en kouder is. Over duizenden jaren evolutie heeft dat verschil in klimaat geleid tot verschillende vormen neuzen. In het frisse Noord-Europa heb je een neus nodig die lucht goed op kan warmen. Een hoge smalle neus is daar het beste in. En dat is precies de neusvorm die in Noord-Europa veel te vinden is.

3D-model

Om de neuzen te vergelijken maakten de onderzoekers gedetailleerde 3D-modellen van de neuzen van hun proefpersonen. Een computer nam hierna verschillende delen van de neus op, zoals de breedte, de grootte van de neusgaten en de puntigheid.

In totaal bekeken de wetenschappers vier groepen mensen: West-Afrikanen, Noord-Europeanen, Oost-Aziaten en mensen uit het Indische subcontinent.

Het sterkste verband tussen neusvorm en klimaat was te zien bij de breedte. Ook bij de puntigheid was er een duidelijke correlatie te ontdekken. Maar niet alle delen van de neus waren beïnvloed. De grootte van de neusgaten verschilde veel minder tussen de groepen.

Selectie

neus
LEESTIP 50 inzichten biologie. J.V. Chamary, €24,99 Bestel dit boek in onze webshop

Toch blijven de onderzoekers voorzichtig. Klimaat is een goede verklaring voor de neusvormen, maar een oorzakelijk verband is er nog niet. Dat beaamt ook Maurijn van der Zee, evolutionair bioloog aan de Universiteit Leiden.

Volgens hem is het klimaat een mogelijke oorzaak van de verschillende neuzen, maar seksuele selectie kan ook een rol hebben gespeeld. Van der Zee: ‘Wie weet vonden West-Afrikanen brede neuzen veel aantrekkelijker, en Noord-Europeanen smalle neuzen. Dat kan de verschillen ook verklaren.’

Dat de verschillen door evolutie zijn ontstaan is wel waarschijnlijk. Van der Zee: ‘Als je binnen een groep weinig verschillen hebt, maar tussen groepen juist grote verschillen, is het heel waarschijnlijk dat er selectie is.’

Altijd op de hoogte blijven van het laatste wetenschapsnieuws? Meld je nu aan voor de New Scientist nieuwsbrief.

Lees verder:

Over de auteur

Mark Reid

Mark is stagiair bij New Scientist. Hij studeert wetenschapscommunicatie, microbiologie en geschiedenis. Hij schrijft het liefst over biologie en genetica. In zijn vrije tijd houdt hij van quizzen en speelt hij soms Airsoft. Je kan hem volgen op Twitter via @markreid90



3 Reacties

  • Nils

    | Beantwoorden

    Ik vermoed dat seksuele selecties c.q. esthetische voorkeuren vaak gestuurd worden door klimaat of andere omgevingsfactoren.
    Als je bijvoorbeeld in een dor klimaat leeft, zijn er lichaamseigenschappen die belangrijke voordelen opleveren met oog op het voortbestaan, zoals het efficient kunnen aanleggen van vetreserves (in billen etc) en een bekkengeometrie die de kans op complicaties bij de geboorte minimaliseren.
    Van de mannen die houden van de resulterende lichaamsvorm zal op den duur meer nageslacht overleven en daarmee zullen de geassocieerde genen vaken worden doorgegeven.
    Aanschouw het resultaat in het merendeel van de R&B videoclips.

  • Henk

    | Beantwoorden

    Vermeld dan gelijk even de bron: https://www.theguardian.com/science/2017/mar/16/climate-shaped-the-human-nose-researchers-say

    • Mark Reid

      | Beantwoorden

      Beste Henk,
      Dit artikel is niet gebaseerd op het stuk van The Guardian dat je noemt, maar op het originele onderzoek van Penn State.

Plaats een reactie