Bacterie verrezen uit brandende kolenmijn versterkt antibioticum

In de smeulende grond boven een brandende kolenmijn ontdekten onderzoekers een bacterie die hun stoutste verwachtingen overtrof. De bacterie bevat een enzym dat de effectiviteit van een belangrijk antibioticum verhoogt.

Toen Ruth Mullins in 2007 nietsvermoedend een wandeling maakte langs de Lost Mountain, een berg in het zuidoosten van Kentucky, wist ze niet wat ze zag. De berg was gehuld in rookpluimen. Een bosbrand, zou je denken, maar Mullins wist meteen dat er iets anders aan de hand was. De rook rook raar. Niet naar verbrand hout, maar naar rotte eieren. De zwavelachtige geur kon maar een ding betekenen: de oude kolenmijn stond in lichterlaaie.

Van brand in een mijn naar een krachtig medicijn. Beeld: University of Kentucky.

Tot op de dag van vandaag woekert de brand voort. De omgeving is verlaten en iedereen loopt met een wijde boog om de stinkende kolenmijn heen. Iedereen, behalve een groep wetenschappers van de universiteit van Kentucky. Dit zijn namelijk ‘bioprospectors’. Zoals prospectors in mijnen naar kostbare metalen zoeken, zoeken bioprospectors naar waardevolle organismen.

De bioprospectors wisten dat in de smeulende grond boven de mijn nieuwe organismen konden zijn ontstaan. Want net zoals een bosbrand de bodem eronder vruchtbaar maakt, creëert een mijnbrand boven zich omstandigheden voor exotische levensvormen met bijzondere eigenschappen. Misschien geen feniks, maar dan toch op zijn minst een interessant micro-organisme.

Daptomycine

De onderzoekers werden niet teleurgesteld. Sterker nog, ze ontdekten een uit de as verrezen bacterie die hun stoutste verwachtingen overtrof. De bacterie behoort tot het geslacht der Streptomyces. Dit is een geslacht van schimmelachtige bacteriesoorten, die veel worden ingezet bij het maken van antibiotica.

KIJKTIPDeze driedelige BBC-serie onderzoekt de ontdekking en ontwikkeling van drie onmisbare geneesmiddelen: verdovingsmiddelen, antibiotica en gif. Van 19,99 voor 9,99. Bestel nu in onze webshop.
KIJKTIP Driedelige BBC-serie over verdoving, antibiotica en gif. Van €19,99 nu voor €9,99. Bestel direct in onze webshop.

De kolenmijnbacterie, ter ere van Ruth Mullins RM-5-8 genoemd, kan van grote waarde zijn in de productie van het antibioticum daptomycine. Dit antibioticum wordt bij allerlei bacteriële infecties ingezet. De kracht van RM-5-8 schuilt in het enzym PriB. Met dit enzym maakten de onderzoekers, samen met collega’s van de University of Oklahoma en de Rice University, nieuwe varianten van daptomycine die effectiever zijn dan de huidige. Ze publiceerden het resultaat in Nature Chemical Biology.

Nieuwe medicijnen

RM-5-8 kan het PriB-enzym helaas niet in grote hoeveelheden aanmaken. De onderzoekers isoleerden daarom het gen dat verantwoordelijk is voor de aanmaak van het enzym. Met dit gen bewerkten ze een E. coli-bacterie. Zo creëerden ze een nieuwe bacteriesoort die het enzym wel op grote schaal produceert.

Volgens de onderzoekers kunnen medicijnfabrikanten met het PriB-enzym betere antibiotica maken. Als bovendien het mechanisme achter het enzym beter wordt begrepen, kan dat in de toekomst nog veel meer nieuwe medicijnen opleveren.

Altijd op de hoogte blijven van het laatste wetenschapsnieuws? Meld je nu aan voor de New Scientist nieuwsbrief.

Lees verder:

Over de auteur

Yannick Fritschy

Yannick Fritschy is wetenschapsjournalist en redacteur bij New Scientist. Hij schrijft over alle wetenschappen, met een voorliefde voor sterrenkunde en taal. Daarnaast zit sport in zijn DNA. In zijn vrije tijd doet Yannick veel aan voetbal en hardlopen.



1 Reactie

  • louis van ditshuizen

    | Beantwoorden

    Weer een mooi voorbeeld van een geneesmiddel dat door de wetenschap beter en sterker wordt. In plaats van deze wetenschap door te sluizen naar de farmaceutische industrie die er gratis heel veel geld mee gaat verdienen, kan deze wetenschap ook gebruik worden door de publieke gezondheidszorg! Hierdoor kunnen de publieke kosten voor de gezondheidszorg ook weer worden verlaagd.

Plaats een reactie